Zadzwoń teraz: +48 42 632 84 84

Metoda bigowania to technologia, która prowadzi do przygotowania i ukształtowania powierzchni kartonu tak, by estetycznie nadać mu założony kształt lub wymiar. Tego rodzaju zmiażdżenie fragmentu materiału bez naruszenia jego jakości jest niezbędne w procesie produkcji opakowań kartonu czy prac drukarskich.

Bigowanie to technologia, która jest niezbędna zarówno w pracy produkcyjnej w sektorze papierowym jak i zaawansowanym wytwórstwie opakowaniowym. Szczególnie w kontekście tektury i sektora opakowań sprawne, precyzyjne i kontrolowane bigowanie materiałów odgrywa szczególnie dużą rolę.
Nie należy procesu bigowania łączyć tylko z jedną konkretną grupą produktową. Technologia ta obejmuje swoim działaniem wszystkie materiały. Choć zwykle dotyczy kartonów czy tektury, bigowanie - w nieco innej formie - jest niezbędne w przypadku wytwarzania zaproszeń, elementów dekoracyjnych czy specjalistycznych teczek.
Kluczowy dla ostatecznej oceny produktu jest tzw. big - miejsce zgięcia wygenerowanego w sposób mechaniczny. Musi on uwzględniać specyfikę obrabianego materiału, czyli np. jakość oraz grubość kartonu. Jednocześnie też - zapewnić funkcjonalność zgięcia, czyli doprowadzić do sytuacji, że bigowanie tektury będzie skuteczne i nada produktowi ostatecznemu zakładany kształt.

Jak dochodzi do bigowania materiału?

Patrząc na proces bigowania od strony obrabianego produktu, pierwszym krokiem jest osłabienie struktury włókien tektury czy kartonu. W ten sposób możliwe jest miejscowe ograniczenie jego właściwości technicznych - sztywności oraz odporności na zginanie. Im bardziej znacząca jest gramatura materiału, tym bardziej wnikliwe musi być bigowanie. Stopniowe mechaniczne ograniczanie - w sposób w pełni kontrolowany - sztywności danego elementu powoduje, że na określonej linii zostaje on poddany zgięciu zgodnie z założeniami operatora. Pozostaje ono estetyczne i wygodne, a jednocześnie zachowuje - mimo podatności na zmianę - wytrzymałe tak, by sprostać zadaniom, jakie ma np. opakowanie kartonowe.

Bigowanie tektury musi uwzględniać kilka kluczowych cech materiału poddanego obróbce. Są nimi:

● jakość produktu - innego zabiegu wymaga papier powlekany, a innego tektura kartonowa
● struktura produktu i grubość warstwy powlekania
● zawartość oraz długość włókien poddawanych bigowaniu
● powiązanie między poszczególnymi warstwami materiału.

W efekcie, o ile bigowanie tektury jest uniwersalne, proces ten w przypadku papieru wzbogaconego ma diametralnie inną specyfikę - musi uwzględniać np. warstwy, które na niego zostały nałożone. Bigowanie można więc uznać za kontrolowane zginanie materiału - np. tektury - tak, by utworzyć odpowiednie rowki umożliwiające odpowiednie załamywanie się materiału.

Proces bigowania - jak kształtuje się karton?

Bigowanie odbywa się przy użyciu kilku typów urządzeń. To m.in. wykrojniki, których działanie wynika z aktywności noży bigujących; popularnymi metodami jest również bigowanie w oparciu o bigówki (noże listwowe) oraz ich wariant rolkowy - używający noży krążkowych. Efektem jest najpierw zmiana struktury lub geometrii tektury w miejscu bigowania. Następnym krokiem pozostaje osłabienie wytrzymałości materiału według potrzeb odbiorcy. Niezależnie od metody bigowania, efektem jest wyprofilowanie np. opakowania tak, by tworzyło karton umożliwiający otwarcie i zamknięcie bez wysiłku i zmiany kształtu. Materiał, jakim jest tektura musi w pełni poddawać się procesowi wyginania w oznaczonych miejscach przy jednoczesnym utrzymaniu właściwości w pozostałych płaszczyznach. Bigowanie tektury można więc podzielić na dwa zasadnicze etapy. Pierwszym jest zmiana struktury materiału w miejscu bigu - dzieje się tak na skutek rycowania lub perforowania. W kolejnym kroku dochodzi do zerwania połączeń w tej części struktury tak, by grubość materiału - a zarazem sztywność - się zmniejszyła. Proces bigowania kończy zginanie, które ma zniszczyć część połączeń i ograniczyć sztywność w lokalizacji bigu. W zależności od tego, jak ma dojść do ostatecznej zmiany geometrii materiału możliwe są trzy opcje bigowania poprzez:

● przegniatanie wypukłe (dwustronne)
● przegniatanie wklęsłe (jednostronne)
● wybicie.

Bigowanie tektury a inne procesy introligatorskie

Proces precyzyjnego składania - idealnie po linii prostej w określonym miejscu - jest szczególnie istotny w wielu sektorach produkcji materiałowej. O ile zagięcie w ten sposób papieru zwykle nie wiąże się z utrudnieniami, specyfika kartonu czy tektury utrudnia wykonanie załamania estetycznie i idealnie proste. Użycie maszyny umożliwiającej bigowanie - np. BOXMAT - eliminuje niebezpieczeństwo niewłaściwego załamywania się zagięcia. W efekcie wgniatanie lub odciskanie, jak również określa się proces bigowania wykorzystywane jest do:

● składania papieru lub tektury
● formatów dekoracyjnych na dyplomach czy kartkach
● tworzenia opakowań o zróżnicowanej gramaturze.

Należy pamiętać, że proces bigowania ma charakter trwałych zmian, których efekt jest nieodwracalny. Na skutek powstania płytkich rowków wyznaczających linię zgięcia dochodzi do ciągłej zmiany jakości i struktury materiału.